Rak piersi w Polsce – leczenie to inwestycja

Zapraszamy do zapoznania się z raportem (pdf).

Rak piersi z 1,67 mln nowych przypadków zdiagnozowanych w 2012 roku jest drugim po raku płuc najczęściej diagnozowanym nowotworem na świecie (stanowi 11,9% wszystkich nowotworów) (1). Jest najczęściej występującym nowotworem wśród kobiet, zarówno w bardziej, jak i mniej rozwiniętych regionach świata. Plasuje się na piątym miejscu przyczyn śmierci z powodu chorób nowotworowych w ogóle i stanowi najczęstszą przyczynę zgonów wśród mieszkanek regionów słabiej rozwiniętych (324 tys. zgonów, 14,3% wszystkich zgonów z powodu chorób nowotworowych), oraz drugą, zaraz po raku płuc, przyczynę śmierci kobiet w bardziej rozwiniętych regionach świata (198 tys. zgonów, 15,4% wszystkich zgonów z powodu raka). Rak piersi jest najczęściej diagnozowaną chorobą nowotworową i drugą nowotworową przyczyną śmierci także wśród polskich kobiet .

Rosnąca liczba zachorowań na raka piersi oraz negatywne następstwa choroby upośledzają nie tylko fizyczne i społeczne funkcjonowanie chorych i ich bliskich, ale także – ze względu na skalę zachorowań i znaczenie tego nowotworu - wpływają negatywnie na ekonomikę systemu ochrony zdrowia i zjawiska gospodarcze w szerszym ujęciu. Dlatego też działania ukierunkowane na zapobieganie i leczenie raka piersi stały się jednym z największych wyzwań w dziedzinie opieki zdrowotnej w skali całego świata. Z jednej strony, rak piersi spośród różnych chorób nowotworowych wyróżnia się coraz lepiej rozumianym wpływem czynników dziedzicznych i mutacji nabytych przez komórki nowotworowe na przebieg choroby i wybór optymalnego leczenia. Ugruntowana pozycja badań przesiewowych, rosnąca wiedza na temat innych obszarów profilaktyki, a także poprawiająca się diagnostyka i coraz większa liczba opcji terapeutycznych o rosnącej skuteczności wyróżniają tę chorobę. Z drugiej zaś strony, rak piersi dotyka coraz młodsze kobiety, rozwijając się wówczas u osób w pełni aktywnych w życiu zawodowym i rodzinnym. Nowotwór rozpoznawany jest często w zaawansowanym stadium, w szczególności w krajach z relatywnie niskim poziomem świadomości zdrowotnej, w tym w Polsce. Mimo dokonującego się obecnie gwałtownego postępu w zakresie „dopasowywania” leczenia do specyficznych cech biologicznych nowotworu i cech chorego oraz stosowania nowocześniejszych, mniej obciążających i mniej negatywnie wpływających na jakość życia metod terapii, rak piersi nadal jest chorobą u wielu chorych postępującą, którą jednak w coraz lepszy sposób możemy kontrolować i leczyć na prawie każdym etapie jej przebiegu. Równocześnie możemy zaobserwować, że jakość profilaktyki, diagnostyki i leczenia, determinująca wskaźniki przeżyć chorych na raka piersi, jest jedną z miar, których możemy użyć do porównań systemów ochrony zdrowia w różnych regionach. W krajach o wysokiej jakości opieki zdrowotnej rak piersi jest głównie chorobą przewlekłą, w krajach o niskiej jakości – głównie śmiertelną. W tym zakresie Polki mają nadal istotnie niższe szanse na przeżycie pierwszych pięciu lat po zdiagnozowaniu raka piersi niż większość Europejek.

Uwzględniając wszystkie te powody, wydaje się, że osiągniecie w Polsce standardów profilaktyki i leczenia raka piersi na poziomie europejskim pozwoli na uzyskanie stosunkowo dużej poprawy efektów zdrowotnych i społecznych, także w porównaniu z innymi obszarami diagnostyki i terapii. W Krynicy podczas zeszłorocznego panelu Polityka zdrowotna priorytetem politycznym państwa (IV Forum Ekonomiczne w Krynicy) uczestnicy zgodzili się z tezą, że zdrowie Polaków jako kluczowy kapitał społeczny winno stać się jednym z najważniejszych priorytetów politycznych państwa. W celu realizacji tego zadania konieczne są zmiany w dotychczasowym podejściu do wyznaczania i realizacji priorytetów zdrowotnych, w tym m.in. filozofii planowania wydatków w zakresie ochrony zdrowia. Omawiane wówczas dane o kosztach ponoszonych przez pacjentki z zaawansowanym rakiem piersi jednoznacznie wykazały, że decyzje o zwiększeniu nakładów na leczenie przynoszą nie tylko wymierne korzyści zdrowotne, ale także zmniejszają wydatki (i/lub straty) ponoszone przez polski budżet państwa. Obecnie, gdy polska opieka onkologiczna jest przedmiotem wielu prac i inicjatyw („Strategia walki z rakiem w Polsce 2015-2024” oraz rządowe pakiety reform), mających na celu wprowadzenie rozwiązań poprawiających efektywność systemu ochrony zdrowia i zwiększenie dostępności pacjentów do skutecznej diagnostyki i leczenia chorób nowotworowych, warto na przykładzie raka piersi dokonać analizy zasobów systemu opieki onkologicznej w Polsce i czynników warunkujących ich poprawę. Jednocześnie rak piersi w szczególny sposób powinien być uwzględniany wśród onkologicznych priorytetów zdrowotnych Polski na najbliższe lata, a także wydaje się być wzorcową chorobą znacznikową dla oceny systemu ochrony zdrowia i zmian w tym systemie.